پسندیدم : ۱۱۰

جمعه ۱۴ دي ۱۳۹۷ ۲۳:۴۶

دانستني هاي روز

تاریخچه کانابیس و داستان قانونی سازی آن در برخی کشورها




اواخر مهر ماه سال جاری بود که خبر قانونی سازی مصرف تفریحی محصولات کانابیسی در کشور کانادا بین مردم دست به دست شد و همین خبر عاملی شد تا نوجوانان در کشور ما تصور کنند استفاده از این ماده مخدر مضر نیست و این پرسش که اگر این ماده مضر است چرا در کشور های دیگر قانونی است،ذهن برخی از آنها را درگیر کرده است.
در ادامه سعید امدادی،کارشناس اعتیاد و روان شناسی عمومی،عضو انجمن روان شناسان آمریکا(APA)به این پرسش پاسخ می دهد.
آقای دکتر! کانابیس چیست؟
شاهدانه یا همان کانابیس گیاهی است دارای دو جنس نر و ماده شبیه گزنه که بلندی تا 2متر می رسد و غنچه های متعدد،برگ های کشیده و دانه های ریزی دارد.
از ساقه های نوع نراین گیاه برای تهیه الیاف بافت طناب،گونی و پار چه های ضخیم و تولید مواد کامپوزیت استفاده می شود.داخل این گیاه دانه های سیاه رنگی وجود دارد که در حقیقت همان شاهدانه ای است که به عنوان آجیل مصرف می شود و طعم مطبوعی دارد.
این دانه ها برای خوراک بعضی از پرندگان زینتی و همچنین تهیه روغن و تولید صابون نیز مورد استفاده قرار می گیرد اما از نوع ماده این گیاه گروهی از مواد اعتیاد آور کانابیسی تولید می شود.
یعنی کدام مواد مخدر حاصل این گیاه هستند؟
حشیش،علف،بنگ،ماری جوآنا،گراس،گل،سیگاری،جوینت و....از کانابیس تولید می شوند که بذر های آ« عمدتا در 3نوع ساتیوا،ایندیکا و رودرالیز تولید و کشف می شود.
پس بیشتر مواد مخدر به کانابیس ربط دارند.
بله،تمامی این محصولات کانابیسی اعتیادآور و روانگردان هستند و ماده ای سمی به نام دلتا-9-تتراهیدروکانابینول(تی اچ سی)در آنها وجود دارد که اصلی ترین آنهاست و مصرف آن روی کارکرد مغز اثر سوء دارد.
میزان تی اچ سی موجود در محصولات کانابیس عامل اصلی و خطرناکی است که موجب اختلال در عملکرد طبیعی مغز می شود
استفاده از این محصول در کشور های دیگر رایج تر است؟
محصولات کانابیس بیشتر برای تفریح یا به عنوان دارو استفاده می شوند،اگر چه ممکن است در برخی خرده فرهنگ ها و مناسک نیز مورد استفاده قرار گیرند.
در سال2013میلادی،بین128تا232میلیون نفر محصولات کانابیس(حدود9/4درصد از جمعیت جهان در سنین بین15تا65 ساله)محصولات اعتیاد آور کانابیس را مصرف کرده اند که بیشترین میزان استفاده از یک ماده اعتیاد آور در جهان است.
کشور هایی که بیشترین میزان مصرف این مواد اعتیادآور را داشته اند زامبیا،ایالات متحده،کانادا و نیجریه هستند.
نتایج یک آمار در سال2016میلادی،نشان می دهد حدود51درصد از مردم در ایالات متحده در طول عمر خود حداقل یک بار این ماده اعتیاد آور را استفاده کرده بودند.
یعنی در برخی فرهنگ ها استفاده از آن به غلط رایج شده است؟
کانابیس بار ها از یک راز پنهان در خرده فرهنگ ها و مراسم و مناسک به یک مخاطره اجتماعی و در ادامه به ابزاری در خدمت پزشکی تبدیل شد و نهایتا به صورت تجارتی غیر قانونی در آمد و در برخی کشورها قانونی شده است.
اولین استفاده از کانابیس ها به قرن قبل ازمیلاد مسیح(ع) بر می گردد.
محصولات کانابیسی در طول تاریخ گاهی برای تجارت،گاهی در حوزه پزشکی به عنوان دارو،گاهی برای تلقین و اثر گذاری بر پیروان و گاهی برای ایجاد سرخوشی و از خود بی خودی شدن توسط اقشار گوناگون مورد استفاده قرار گرفته است.
برخی از مستندات تاریخی حاکی از این است که اواخر قرن هجدهم،چند کشور در جهان اسلام و حوزه آن ،مصرف محصولات اعتیاد آور کانابیس را ممنوع اعلام کرده بودند.
در سال 1830میلادی پزشکی ایرلندی که در هند تحصیل می کرد،دریافت عصاره های کانابیس می تواند به کاهش درد و استفراغ معده در افرغاد مبتلا به وبا کمک کند.
تا اواخر قرن نوزدهم،عصاره های کانابیس در داروخانه ها و دفاتر پزشکان در سراسر اروپا و ایالات متحده آمریکا برای درمان مشکلات معده و سایر بیماری ها فروخته می شد.
مکزیک هایی که طی سال های پر سر و صدای انقلاب مکزیک به ایالات متحده مهاجرت کردند،روش تفریحی مصرف ماری جوآنا را به فرهنگ آمریکا معرفی کردند.
ترس عمومی از اعتیاد به کانابیس موجب شد سال 1931میلادی بسیاری از کشورها محصولات کانابیس را غیر قانونی اعلام کنند.
استفاده از این محصول در کدام کشورها قانونی است؟
در حال حاضر محصولات کانابیس در46ایالت آمریکا قانونی است(در برخی از این46 ایالت برای مصارف پزشکی و در برخی ایالات برای مصارف تفریحی طبق مقررات هرایالت)
از سال1996میلادی افراد مبتلا به بیماری های شدید یامزمن به صورت قانونی اجازه استفاده محدود از ماری جوآنا که یکی از محصولات کانابیس است را برای نقاصد پزشکی و به عنوان دارو داشته اند.
در سال1972میلادی دولت هلند مواد اعتیادآور را به گروه های پر خطر و کم خطر تقسیم کرد و کانابیس را در رده مواد اعتیاد آور کم خطر قرار داد.
هر چند خرید و فروش و حمل و نقل کانابیس مجاز نیست،استفاده محصولات کانابیسی در کافی شاپ های بعضی محله های کشور هلند به صورت قانونی امکانپذیر است.
در سال2001میلادی،کانادا جزو کشور هایی بود که کانابیس های پزشکی را قانونی کرد.
از سال2003میلادی،چند نوع دارو برای مصارف پزشکی در داروخانه های هلند عرصه شد که مواد اصلی تشکیل دهنده آن کانابیدیل است که از گیاه کانابیس مشتق شده و خواص درمانی دارد.
لازم به ذکر است میزان ماده سمی و اعتیاد آور اصلی موجود در گیاه کانابیس در این داروها نزدیک به صفر است.
کلرادواولین ایالتی در آمریکا بود که در سال2012 میلادی فروش ماری جوآنا را قانونی اعلام کرد.
سال2014میلادی،واشنگتن پس از کلرادو،دومین ایالت آمریکا بود که مصرف ماری جوآنا در آن قانونی اعلام شد.
هر شهروند بالای 21سال در این ایالت اجازه دارد تا28گرم از این ماده اعتیادآور را با خود همراه داشته باشد.
همچنین خرید حدود 450گرم محصول کانابیس به صورت جامد مانند شکلات و خریدحداکثر 2کیلوگرم از این ماده اعتیادآور به صورت مایع،آزاد اعلام شده است.
سال2015میلادی،اروگوئه برای اولین بارمصرف تفریحی کانابیس را قانونی اعلام کرد.
در اسپانیا نیز شهروندان برای پرورش دادن کانابیس جهت مصرف شخصی مجازات نمی شوند.
آیا تمهیدات قانونی برای استفاده از این محصول نیز وضع شد؟
بله،در بسیاری از کشورها قانون هایی نیز همزمان وضع شد.به عنوان نمونه کانادا در ماه اکتبر2018میلادی استفاده تفریحی از محصولات کانابیس را قانونی اعلام کرد،با این وجود رانندگی تحت تاثیر کانابیس،همراه داشتن و مصرف محصولات کانابیس برای افراد زیر سن قانونی،حمل30گرم محصولات کانابیس در یک محل عمومی و نگهداری بیش از 150گرم در محل اقامت خصوصی ممنوع است.
همچنین هر یک از استان های کانادا مقررات مخصوص به خود را در رابطه با کانابیس دارد که رعایت نکردن آنها جرم محسوب می شود و مجازات قانونی در پی دارد.
در برخی کشور های دیگر نیز قانونی بودن استفاده فقط برای مصارف پزشکی است.
از جمله این کشورها استرالیا،کانادا،شیلی،کلمبیا،آلمان،یونان،اسرائیل،ایتالیا،پرو،لهستان،سریلانکا و بریتانیا هستند.
برخی کشورها نیز قوانین محدود کننده ای دارند که فقط اجازه استفاده از داروهای کانابینوئیدی خاص مانند MarinolیاSativexرا میدهند.
سوال اساسی این است که چرا استفاده از این ماده مخدر قانونی است؟
دست اندرکاران و دولتمردان به طور کلی اهداف خود از قانونی سازی محصولات کانابیس را این گونه عنوان می کنند:
1:جلوگیری از دسترسی نوجوانان و جوانان زیر سن قانونی به محصولات اعتیادآور و پر خطر
2:محافظت و بالابردن سطح بهداشت و امنیت و سلامت اجتماعی با نظارت بر کیفیت و استاندارد محصولات اعتیادآور
3:جلوگیری و کاهش فعالیت های مجرمانه قاچاق مواد اعتیادآور
4:اعمال مجازات های شدید قضایی برای افرادی که خارج از چارچوب قانونی عمل می کنند.
5:کاهش فشار موجود بر سیستم قضایی در ارتباط با مواد اعتیادآور
6:تجارت،درآمدزایی و ایجاد اشتغال به صورت قانونی(انتظار میرود قانونی کردن مصرف تفریحی کانابیس یک صنعت با ارزش به مبلغ بیش از 4میلیارد دلار در کانادا ایجاد کند)
در حال حاضر ارزش بازار محصولات کانابیس در ایالات متحده آمریکا 8میلیارد دلار است و پیش بینی می شود بازار ماری جوآنای قانونی آمریکا تا سال 2025 میلادی،ارزشی بالغ بر25میلیارد دلار داشته باشد.
با این تفسیر قانونی کردن این ماده مخدر به دلیل کم ضرر بودن آن نیست و این ماده بالطبع عوارض زیادی دارد.
کاملا درست است.آثار و عوارض مصرف محصولات کانابیس زیاد است.
تحقیقات اولیه نشان می دهد حتی استفاده از کانابینوئیدهای موجود در محصولات پزشکی که به عنوان دارو برای برطرف کردن علائمی مثل تهوع و استفراغ در طول شیمی درمانی و برای افزایش اشتهای افراد مبتلا به ایدز و برطرف کردن درد های مزمن و گرفتگی عضلانی کاربرد دارند،می تواند در بروز سکته نیز نقش مهمی داشته باشد.
شواهد نشان می دهد مصرف حشیش،علف،بنگ،ماری جوآنا،گراس،گل،سیگاری،جوینت و....به صورت تفریحی آثار موقت جسمی و ذهنی مانند کاهش حافظه کوتاه مدت،خشکی دهان،اختلال در مهارت های حرکتی،قرمزی چشم،پارانویا، اظطراب،سرخوشی،بهت زدگی،تغییر ادراک،بالا رفتن خلق و خو و افزایش اشتها دارد.
استفاده منظم از کانابیس موجب ایجاد و تشدید اختلال مصرف مواد و آسیب های عصبی و شناختی،به ویژه در نوجوانان و جوانان می شود.
از دیگر عوارض جانبی بلند مدت مصرف این مواد اعتیادآور می توان به بروز مشکلات رفتاری در کودکانی که مادرانشان در دوران بارداری این مواد را استفاده می کردند،اشاره کرد.
نتایج مطالعات در رابطه با استفاده از ماری جوآنا نشان می دهد افرادی که به ماری جوآنا معتاد شده اند به طور متوسط6 نمره از بهره هوشی(IQ)خود را از دست می دهند.
تصویربرداری از مغز مصرف کنندگان مداوم کانابیس تغییر ساختار مغز آنها،به ویؤه در سنین نوجوانی و جوانی را نشان داده است.
اختلالاتی که بر اثر تغییر در ماده خاکستری مغز رخ می دهد،به ویژه در سنین 16 تا 19 سالکی تاخیر رشد و ناتوانی یادگیری را به دنبال دارد.
استفاده مکرر از THC می تواند خطر بالقوه مشکلات حاد را در آینده با بروز اختلال افسردگی،اضطراب و روان پریشی افزایش دهد.
اختلالات مرتبط با مصرف مواد،اختلالات خلقی،اختلالات روانی و اختلال شخصیت در افرادی که از اختلالات خود بی خبر هستند یا تحت درمان دارویی و روان شناختی قرار دارند پس از مصرف محصولات کانابیسی که عمدتا دارای تی اچ سی بالا هستند تشدید می شود و آسیب های جسمی و روانی جبران ناپذیری برای ایشان خواهد داشت.
با وجود قانونی شدن این محصول در برخی از کشورها و تبلیغات تجاری در بعضی فضاهای مجازی چگونه می توان مصرف این ماده را کاهش داد و از رواج استفاده از آن پیشگیری کرد؟
با توجه به قانونی سازی محصولات کانابیسی اعتیادآور در بسیاری کشورها،انتظار می رود سیاست گذاران،دست اندرکاران و فعالان حوزه بهداشت اجتماعی راه حل هایی برای جلوگیری از دسترسی آسان اقشار آسیب پذیر به این محصولات ارائه دهند تا قربانیان این گذار جهانی به حداقل برسد.
آموزش ها و مداخلات جامع،مناسب و به موقع در حوزه پیشگیری،درمان و کاهش آسیب های ناشی از مصرف مواد اعتیادآور،از طریق رسانه های جمعی،سازمان ها و نهادهای اجتماعی مانند خانواده،مدرسه و سازمان های مردم نهاد بسیار موثر خواهد بود.
استفاده از مشوق های انگیزشی برای نوجوانان،جوانان،مادران و افراد تحت درمان اختلالات از جمله اقدامات موثری است که می توان در این حوزه به آن پرداخت و در آینده ای نه چندان دور شاهد ثمرات مثبت آن بود.
همه خانواده ها باید هر چه بیشتر با این محصول آشنا شوند تا در صورت بروز بحران بتوانند فرزندان و خانواده خود را مدیریت کنند.
پیوستگی ارتباط مناسب در خانواده نیز نقش مهمی در پیشگیری از اعتیاد نوجوان دارد
منبع:هفتگی نامه سلامت


کلمات کلیدی :

نسخه چاپی

نظر خود را ثبت کنید

حامیان مجله