شنبه ۵ آبان ۱۳۹۷ ۱۳:۴۷

مصاحبه سرکار خانم دکتر مزده ؛ پیشکسوت نورولوژی کشور

علتی جدید برای بیماری ام اس: هورمون تستسترون!

رابطه بین هورمون تستسترون و بیماری ام‌اس ، آمار بیماران ام‌ اس در استان همدان، بودجه انجمن ام‌ اس همدان


استاد محترم سرکارخانم دکتر مهردخت مزده، متخصص مغز و اعصاب، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان همدان و از پیشکسوتان نورولوژی کشور، با همکاری با دیگر متخصصان از سال ۱۳۹۱ انجمن ام اس را در این استان را راه‌اندازی نموده اند. ایشان همواره با احساس مسئولیت و تلاش‌های بی‌وقفه کمک حال این بیماران بوده اند و در حد توان جهت رفع کمبودها و نیازهای بیماران استان کوشیده اند، بطوری که از استاد مزده به عنوان مادر ام اس استان همدان نام می بردند. در این مصاحبه ما خدمت استاد رسیده ایم و به گرمی با ایشان صحبت کرده ایم.

- خانم استاد مزده عزیز لطفا به عنوان اولین سوال، از آمار بیماران مبتلا به MS در استان همدان، اطلاعاتی به خوانندگان ما بدهید؟
- با سلام خدمت خوانندگان عزیز مجله خوب تازه های تندرستی و با عرض تشکر از شما و دیگر دوستان، باید خدمتتان عارض شوم که
در سال ۹۶ تعداد ۱۳۶۷ نفر در استان مبتلا به ام اس بودند، که نسبت زن به مرد، به نسبت ۴ به ۱ (۴ نفر زن، ۱ نفر مرد) بودند. این بیماران از لحاظ وضعیت شغلی و تحصیلات در درجات مختلفی بوده اند و بعضا تحصیلات دیپلم یا زیر دیپلم نیز داشته اند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و آمار دقیق بد نیست سری به بیمارستان یا انجمن MS استان بزنید.

- خانم دکتر، با توجه به تیپ‌های مختلف این بیماری، مبتلایان در استان همدان اغلب از چه نوعی هستند؟
بیشتر بیماران از دو نوع: ۱) RRMS Relapsing وprogressive ۲) Secondary هستند. که به فارسی بیماری ام اس حمله کننده، خوب شونده و پیشرونده ثانویه گفته می شود.

- استاد مزده، راجع به عواملی که در حال حاضرعلت اصلی ایجاد این بیماری است، توضیح بفرمایید؛
در چند سال گذشته علت‌های مختلفی مطرح بود، به این صورت که بیشتر روی علل چهارگانه ای، همچون درگیری سیستم ایمنی بیماران، بیماری‌های دوران کودکی، همچنین عوامل محیطی، جغرافیایی (اینکه هر چه از خط استوا دورتر می‌شویم، ریسک ابتلا بیشتر می‌شود). و یکسری مسائل ژنتیکی صحبت بیشتری مطرح بود،
اما اخیراً اعضای مربع به یک شش ضلعی تبدیل شده، به این ترتیب که فرضیه‌های دیگری هم بوجود آمده، عواملی چون کمبود ویتامین D، مصرف سیگار، عفونت‌های Mycobacterium هم مطرح شده اند.
جالب است که بدانیم آخرین فرضیه در ارتباط با هورمون تستسترون است. محققان معتقدند که یک مولکول نگهبان وجود دارد بنام interleukin ۳۳، که در واقع هورمون تستسترون مسیری باز برای این مولکول فراهم می‌کند تا سلول کمک کنند T helper ۱۷ (Th ۱۷) را مهار کند و مانع فعال شدن ایمنی سلول‌ها شود، وقتی ایمنی سلول‌ها فعال نشود، بیماری MS هم فعال نمی‌شود و از آنجایی که هورمون تستسترون در مردان حدود ۷ یا ۸ برابر بیشتر از زنان است می‌تواند دلیل کمتر مبتلا شدن مردان به این بیماری همین اثر حفاظتی مولکول نگهبان interleukin ۳۳ باشد که توسط هورمون تستسترون مسیری را فعال می‌کند و نمی‌گذارد T helper ۱۷ آنتی‌بادی بر علیه غلاف میلین بسازد.

- در رابطه با بودجه انجمن؛ اینکه از چه طریقی تأمین می‌شود؟ به چه میزان است؟ و به چه نحوی هزینه می‌شود ممنون می شویم که گزارشی اعلام کنید.
بودجه انجمن از طریق کمک‌های خیرین تأمین می‌شود، و متأسفانه از حمایت آنچنانی برخوردار نیست و در شرایط بدی قرار دارد، به طوری‌که بودجه انجمن در سال ۹۵ حدود ۶ میلیون تومان بود. از این میزان ۴ میلیون تومان صرف کارمند و مسئولی که ساعت اداری باید حضور داشته باشد و پاسخگوی مراجعه‌کنندگان باشد و همچنین بابت ایاب ذهاب، نامه‌نگاری و ... می‌شد. بودجه سال ۹۶ هم تقریباً ۷ میلیون تومان بود که بازهم رقم قابل قبولی نیست و انجمن را با مشکلات و کمبودهایی مواجه می‌کند.
هر چند ناچیز، اما از طریق همان بودجه برای بیماران هم هزینه می‌شود، به عنوان مثال؛
- کمک به خرید داروها برای آن تعداد که نیاز مالی دارند،
- عیادت بیماران بستری
- کمک به بیمارانی که بد سرپرست هستند.
- دادن عیدی و کمک‌های اینچنینی.


- استاد محترم، قالب فعالیت‌ها و حمایت‌هایی که از طریق انجمن تدارک دیده می‌شود بفرمایید؛
- به جزمطالبی که مطرح کردم می توان به تأمین بخشی از نیازهای دارویی این بیماران با کمک معاونت غذا و دارو اشاره کرد، 
- انجام فیزیوتراپی در ۵ مرکز به صورت رایگان
- تصویربرداری MRI ۵۰ درصد رایگان
- کارت‌های تخفیفی برای استخر، آب درمانی، کاردرمانی
- خرید ماساژور برقی در جهت صرفه‌جویی از مصرف برق برای بیماران نیازمند
نیزاشاره نمود.

- وضعیت دارویی در همدان نسبت به شهرهای دیگر چگونه است؟ و در این راستا سازمان‌های بیمه تا چه حد حمایت می‌کنند؟
خوشبختانه از لحاظ دارویی در شرایط مناسب قرار داریم، در حال حاضر فقط با کمبود داروی Rituximab مواجه هستیم، که آن هم به دلیل مشکلات هزینه‌ای بیمارستان است که مبلغ مورد نظر را به شرکت نامبرده پرداخت نکرده است، در غیر اینصورت مشکل خاص دارویی نداریم در رابطه با بیمه، بیمه‌های پایه بصورت تقریبی ۳۰ الی ۴۰ درصد حمایت می‌کنند، اما برای درمان‌های مکمل هیچ دارویی را تحت حمایت خود قرار نداده‌اند.

- آیا طرح تحقیقاتی جدید در دست اجرا دارید؟
بله- یک مطالعه به صورت after-before در مرحله اقدام است. برای بیمارانی که Rituximab دریافت می‌کنند. روی نمری ی EDSS و تعداد دفعات عود آنها، قبل و بعد از دریافت دارو مطالعه می نماییم.

- استاد مزده بزرگوار، ایده یا پیشنهادی در جهت رفاه حال بیماران عزیز ام اس دارید؟
- تقاضایی که دارم و بارها در برنامه‌های مختلف مطرح کرده‌ام، این است که در استان نیاز به یک کلینیک تخصصی داریم، بنام کلینیک جامع ام اس، با این پیش فرض که طبقه ی اول مختص بیماران بستری، طبقه دوم بستری مزمن، بیمارانی که شرایط نگهداری مساعد ندارند، طبقه ی سوم درمانگاه و طبقه ی چهارم برای سخنرانی، همایش و برگزاری غرفه و ... باشند. شاید از این طریق بتوانیم بخشی از بیماران ام اس استان را در یکجا جمع کنیم و این متمرکز شدن مطمئناً بازدهی بهتری در درمان و تأمین نیازهای بیماران به دنبال خواهد داشت. باید توجه داشته باشیم که اکثر این بیماران علاوه بر نیاز مالی، به مراتب احتیاج به حمایت معنوی، روحی، اقدامات توانبخشی، مراکز نگهداری و فعالیت‌هایی از این قبیل دارند.


استاد مزده عزیز، بسیار سپاسگزارم که این فرصت را در اختیار ما قرار دادید.

تنظیم: سودا رسولی‌وند
دفتر خبری نشریات تازه های تندرستی

 

کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به  نشریه تازه های تندرستی می باشد.