پسندیدم : ۷۸

دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ ۰۸:۳۴

همه چیز در مورد اسکیزوفرنی




چکیده

اسکیزوفرنی یک اختلال ناتوان کننده و مزمن روانی است که علائم بارز آن شامل توهم ، هذیان ، رفتارها و عواطف سطحی ، فقدان توانایی قضاوت و درک واقعیت می باشد. اسکیزوفرنی شیوعی برابر در مردان و زنان داشته و در حدود 0.6-1.9 درصد در کل جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار می دهد. محققان بیان میکنند که عوامل ژنتیکی و محیطی در تعامل با یکدیگر عامل ایجاد این بیماری هستند و بنظر می رسد عوامل خطر محیطی شامل آنفلوانزای مادر در دوران بارداری ، سابقه خانوادگی اسکیزوفرنی ، آسیب های دوران کودکی و انزوای اجتماعی می باشند. تشخیص این بیماری برپایه علائم بالینی و شرح حال روانپزشکی بیمار و با استفاده از راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی ، ویرایش پنجم ، (DSM5) امکان پذیر می باشد. مطالعات نشان داده که فقط حدود 10-20% از بیماران outcome درمانی خوبی داشته و بیش از 50 درصد از آنان پاسخ مناسبی به درمان نمی دهند. در مجموع ثابت شده که روان درمانی و دارو درمانی بصورت همزمان اثر بسیار بهتری در درمان بیماران اسکیزوفرنی دارد.

تعریف : روان گسیختگی یا اسکیزوفرنی که اکثر روانپزشکان به آن سرطان خاموش نیز می گویند یک اختلال روانی شایع است که از ویژگی های بارز آن فقدان توانایی در اندیشیدن، عواطف سطحی، انجام رفتارهای نامعقول و ناتوانی در درک واقعیت است. اسکیزوفرنی یک اختلال روانی جدی است که در میان همهٔ بیماری های عمدهٔ روان پزشکی از همه وخیم تر و شدیدتر بوده و در آن افراد واقعیت را به طور غیرعادی تفسیر می کنند. اگرچه بسیاری از افراد آن را یک بیماری می دانند اما در واقع اسکیزوفرنی گروهی از اختلالات با اتیولوژی و علائم و حتی درمان های متفاوت می باشد که می تواند در احساسات ، شناخت ، قضاوت و رفتارهای بیماران اختلال ایجاد کند.

همه گیرشناسی : اسکیزوفرنی یک بیماری مزمن روانی است که حدود 0.6-1.9 درصد در کل جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار می دهد. تحقیقات در سراسر جهان نشان داده است که اسکیزوفرنی به طور مساوی در مردان و زنان شیوع دارد اما ممکن است در مردان بروز زودتری داشته باشد. بیشترین سن شروع بیماری در مردان 10-25 سالگی و در زنان 25-35 سالگی می باشد و بنظر می رسد شروع این بیماری قبل از 10 سالگی و بعد از 60 سالگی بسیار نادر است. تقریبا 90 درصد از بیماران تحت درمان حدود 15-55 سال سن دارند و زنان پاسخ درمانی بهتری را نسبت به مردان نشان می دهند.

اتیولوژی : اسکیزوفرنی یک سندرم رفتاری و شناختی پیچیده و ناهمگن است که به نظر می رسد از اختلال در رشد مغز، ناشی از عوامل ژنتیکی یا محیطی یا هر دو نشأت گرفته باشد. اختلال در انتقال عصبی دوپامینرژیک به پیدایش علائم سایکوتیک کمک می کند، اما شواهد همچنین به درگیری گسترده و متغیر سایر مناطق و مدارهای مغزی اشاره دارد. محققان بر این باورند که عوامل ژنتیکی احتمالا با تمام انواع اسکیزوفرنی مرتبط هستند ، اگرچه مطالعات گسترده نشان می دهد که علت مهم بیماری اسکیزوفرنی تعامل بین آسیب پذیری ژنتیکی و عوامل محیطی است. عوامل خطرساز محیطی مانند عوارض بارداری و زایمان ، آسیب های دوران کودکی ، مهاجرت ، انزوای اجتماعی ، شهرنشینی و سومصرف مواد، بر احتمال ابتلا به بیماری در فرد و پیشرفت  آن نقش داشته باشد. هرچند امروزه دانش ما را در مورد این اختلال بسیار افزایش یافته ، ا بازهم عوامل متعدد و ناشناخته ی دیگری وجود دارد که ممکن است در ایجاد این بیماری موثر باشند. لذا متخصصان با استفاده از مطالعات ژنتیک ، تحقیقات رفتاری و بهره بری از امکانات تصویر برداری پیشرفته برای بررسی ساختار و عملکرد مغز، در تلاش برای کشف سایر زوایای ناشناخته این بیماری هستند.

تظاهرات بیماری : علائم و نشانه های این بیماری بسیار متنوع بوده و طیف وسیعی از مشکلات در تفکر (شناخت) ، رفتار و احساسات در بیماران اسکیزوفرنی قابل مشاهده است. برخی علائم قبل از تشخیص بالینی نمایان می شوند و میتوانند پیش بینی کننده ابتلای فرد به اسکیزوفرنی باشند که شامل شخصیت های اسکیزویید یا اسکیزوتایپال، عدم برقراری ارتباط دوستانه و جمعی و گاهی شروع ناگهانی اختلالات وسواسی هستند. علائم می توانند از نظر نوع و شدت در طول زمان متفاوت باشند و حتی برخی از علائم ممکن است همیشه وجود داشته باشد.

 

 جان فوربز نش ، بیمار مبتلا به اسکیزوفرنی و برنده جایزه نوبل اقتصاد و یکی از نوابغ ریاضیات تاریخ

 

علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

هذیان (Delusion) ، اعتقاد نادرستی است که اساساً مبتنی بر واقعیت نیست و ریشه در محتوای فکر بیمار دارد. به عنوان مثال ، بیمار فکر می کند که در معرض اسیب دیگران قرار دارد و یا توسط دیگران مرتبا تعقیب می شود(Persecutory delusion)،  فکرش توسط یک عامل خارجی کنترل می شود((Control delusion و یا توانایی منحصر بفردی دارد که افراد دیگر آن را دارا نمی باشند((Grandiosity delusion.

توهم ((Hallucination ، معمولاً شامل دیدن (visual hallucination) یا شنیدن (Auditory hallucination) چیزهایی است که وجود ندارند. توهم می تواند با هر یک از حواس 5 گانه مرتبط باشد ، اما شنیدن صدا(Auditory hallucination) رایج ترین شکل توهم است.

تفکر آشفته ( (Disorganized thinking، تفکر بی نظم از گفتار بی نظم استنباط می شود. ارتباط موثر مختل شده و پاسخ سوالات ممکن است تا حدی یا کاملاً بی ارتباط باشد. به ندرت ، صحبت های بیمار ممکن است بصورت کنار هم قرار دادن کلمات بی معنی باشد که قابل فهم نیستند و به عنوان سالاد کلمات ((Word  salad شناخته می شوند.

رفتار آشفته ((Disorganized behavior، طیف وسیعی از رفتارهای سطحی و آشفته مانند حرکات کودکانه تا تحریک پذیری غیر قابل پیش بینی را شامل می شود. رفتار بر روی یک هدف متمرکز نیست ، بنابراین انجام وظایف دشوار خواهد شد.

علائم منفی ((Negative symptoms، به کاهش یا عدم توانایی عملکرد طبیعی اشاره دارد. به عنوان مثال ، ممکن است فرد از بهداشت شخصی خود غافل شود و یا به نظر می رسد فاقد احساسات است (تماس چشمی برقرار نمی کند و یا به صورت یکنواخت صحبت می کند).

اختلال شناختی ( :(Cognitive impairment بخشی از عملکرد بیمار است که در اسکیزوفرنی تحت تأثیر قرار می گیرد و منجر به مشکلات توجه ، تمرکز و حافظه و کاهش عملکرد آموزشی می شود.

علائم در نوجوانان : علائم در نوجوانان مانند بزرگسالان بوده، اما تشخیص این بیماری در نوجوانان  دشوارتر است. برخی علائم در دوران نوجوانی شایع تر و مهم تر هستند عبارتند از : کناره گیری از دوستان و خانواده ، افت عملکرد در مدرسه ، مشکل خواب ، تحریک پذیری یا خلق و خوی افسرده و کمبود انگیزه.

تشخیص: تشخیص اسکیزوفرنی بالینی است و منحصراً پس از به دست آوردن سابقه روانپزشکی کامل و به رد سایر علل سایکوز و  با استفاده از راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی ویرایش پنجم، (Diagnostic And Statistical Manual Of Mental Disorders, Fifth Edition ) DSM-5)) امکان پذیر می شود. بر اساس معیارهای DSM-5 ، تشخیص اسکیزوفرنی فقط به 2 علامت یا بیشتر نیاز دارد ، بنابراین داشتن توهمات و هذیانی که عملکرد را مختل می کنند برای تشخیص کافی است ، اگرچه در اغلب موارد رفتارهای آشفته و علائم منفی نیز در بیماران دیده می شود.

پیش آگهی : پیش آگهی به عوامل مختلفی بستگی دارد. شروع مزمن و زودرس ، رفتارهای اوتیستیک ، سابقه فامیلی اسکیزوفرنی  و وجود علائم منفی پیش آگهی را ضعیف خواهد کرد. در حالی که شروع حاد و دیررس ، خانواده ی حمایتگر ، وجود اختلالات خلقی و وجود علائم مثبت ، با بهبود پیش آگهی همراه است. با این حال ، خودکشی شایعترین علت مرگ زودرس در اسکیزوفرنی است ، دو سوم از بیماران افکار خودکشی را گزارش می دهند. مطالعات متعددی نشان داده اند که 5 تا 10 سال بعد از اولین اپیزودِ منجر به بستریِ بیمار اسکیزوفرنی فقط حدود 10-20% از بیماران با outcome خوبی همراه بوده و بیش از 50 درصد بیماران outcome خوبی نداشته اند. گزارش ها حاکی از آن است که در حدود 20-30 درصد از بیماران زندگی خوبی را تجربه خواهند کرد و 20 - 30 درصد از آن هاعلائم متوسط و حدود 40-60 درصد از آنها واضحا اختلالات ناتوان کننده خواهند داشت.

درمان : درمان دارویی  نقش اصلی را در درمان بیماران اسکیزوفرنی ایفا میکند اما مطالعات مختلف نشان داده اند که مداخلات روانی – اجتماعی نیز می تواند در بهبود علائم بیماری مفید باشند. برای درمان اولیه اسکیزوفرنی حاد ، توصیه می شود که یک داروی آنتی سایکوتیک نسل دوم خوراکی (SGA) مانند آریپیپرازول ، اولانزاپین ، ریسپریدون ، کوتیاپین و... شروع شود و در صورت نیاز بالینی نقش الکتروشوک درمانی (ECT) محدود است اما مورد استفاده قرار میگیرد. سومصرف مواد به صورت قابل توجهی در بین بیماران اسکیزوفرنی وجود دارد که می تواند علائم مثبت و منفی را تشدید کند و کلوزاپین ممکن است در بیمارانی که سو مصرف گسترده و مداوم از مواد دارند مفید باشد. در مجموع ثابت شده است که همزمانیِ روان درمانی و دارو درمانی ، در مقایسه با استفاده هر کدام بطور جداگانه ، اثر بسیار بهتری در درمان بیماران اسکیزوفرنی دارد.


کلمات کلیدی : اسکیزوفرنی ، روان درمانی ، سایکوز

نسخه چاپی
  • منا هدایتیان

    سلام به نظر من یکی از بدترین بیماری های سلامن روان اسکیزوفرنی می باشد. ممنونم از مطالب خوبی که در این زمینه ارایه کردید

    دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ ۱۳:۴۸

نظر خود را ثبت کنید

حامیان مجله