پسندیدم : ۳۱

چهارشنبه ۸ دي ۱۴۰۰ ۱۰:۲۸

عصب سه قلو




عصب سه قلو(عصب پنجم جمجمه‌ای V، عصب سه شاخه) یکی از اعصاب جمجمه، که دارای عملکرد حسی و حرکتی است. 

 عملکرد

وظیفه اصلی عصب سه قلو، انتقال اطلاعات حسی به پوست، سینوس ها و غشاهای مخاطی صورت بوده، واحساس درد و دما را به مغز منتقل می کند.

تحریک حرکت عضلات فک و جویدن، به عهده عصب سه قلو می باشد.

درقسمت های مختلف صورت، منشعب شده و هر بخش، عملکرد متفاوتی دارد.

بخش چشمی

بخش چشمی اطلاعات حسی را از موارد زیر منتقل می کند:

  • پوست سر
  • پیشانی
  • قسمت های بالایی سینوس ها
  • پلک فوقانی و غشاهای مخاطی مرتبط
  • قرنیه چشم
  • پل بینی

فک بالا

مانند بخش چشمی، بخش فک بالا عصب سه قلو، دارای یک جزء حسی بوده و این اطلاعات حسی را از موارد زیر منتقل می کند:

  • پلک پایین و غشاهای مخاطی مرتبط
  • قسمت میانی سینوس ها
  • حفره بینی و قسمت میانی بینی
  • گونه ها
  • لب بالا
  • برخی از دندان های فک بالا و غشاهای مخاطی مرتبط
  • سقف دهان

این اطلاعات حسی را از:

  • قسمت بیرونی گوش
  • قسمت پایینی دهان و غشاهای مخاطی مرتبط
  • قسمت جلویی و میانی زبان
  • دندان های فک پایین و غشاهای مخاطی مرتبط
  • لب پایین
  • چانه

همچنین حرکت ماهیچه های فک و برخی از عضلات داخل گوش داخلی را تحریک می کند


آزمایش

عصب سه قلو، در بسیاری از احساساتی که در قسمت های مختلف صورت حس شده، نقش داشته و در نتیجه روش های مختلفی برای آزمایش عملکرد عصب سه قلو وجود دارد.

روش های رایج عبارتند از:

  • تست پنبه یا سواب پنبه ای. یک یا هر دو طرف صورت با سنجاق یا سواب پنبه ای ، تحریک شده و سپس احساس و مکان لمس کردن یا نکردن را از بیمار می‌پرسند.

 چشم پزشک، قرنیه چشم را به آرامی با یک سواب پنبه ای تحریک کرده، تا تقسیم چشمی را آزمایش کند. در صورت پلک نزدن بیمار، احتمال آسیب بخش چشمی عصب سه قلو وجود دارد.

  • تست فشار دادن : با فشار دادن بر روی دندان ها و باز کردن فک، پزشک حرکت ماهیچه ها و عصب سه قلو را بررسی می کند.

شرایط و اختلالات

عصب سه قلو، منبع درد شدید برای برخی از افراد بوده، که این بخشی از یک بیماری مزمن به نام نورالژی سه قلو می باشد TN) )

 زمانی که عصب سه قلو تحت فشار یا تحریک قرار گرفته، فرد دچار ابتلا به نورالژی سه قلو TN شده است.

 TN در زنان بیشتر از مردان و در افراد بالای ۵۰ سال شایع می باشد.

 گاهی اوقات علت TN پیدا نشده، در چنین حالتی هم باعث تحریک عصب سه قلو شود

مواردی که باعث تحریک عصب سه قلو می‌شود:

  • سکته
  • صدمات صورت یا آسیب های دهان
  • تومور مغزی
  • فشرایجاد شده به علت متورم شدن رگ های خونی
  • شرایط عصبی، مانند مولتیپل اسکلروزیس

درد همراه با نورالژی سه قلو می توان بسیار شدید بوده که غالبا این دردها بصورت تیر کشیدن یا ضربه ای، به مدت چند ثانیه تا چند ساعت، و یا حالت درد سوزش که به مرور زمان بیشتر شده مانند؛ لمس صورت، اصلاح، غذا خوردن، خمیازه کشیدن یا صحبت کردن که به شدت تحریک و درد ناک می شود.

TN باعث مشکلات طولانی مدت در جویدن و صحبت کردن می شود.

TN معمولاً با داروهایی که برای درد نوروپاتیک ، از جمله داروهای ضد تشنج ، ضد افسردگی‌ها وشل کننده های عضلانی کنترل می شود. برخی از افراد به دارو پاسخ نداده و این وضعیت به مرور زمان بهبود یافته و برطرف شود.

در مواقعی، سردردهای خوشه ای ، ( سردردهای شدید کنار صورت ) نشانه مشکل عصب سه قلو می باشند. درمواردی، برای برداشتن آنچه که عصب سه قلو را تحریک کرده، عمل جراحی انجام می شود.

در موارد دیگر، تزریق یک عامل بی حس کننده به عصب، می توان کمک کننده باشد.

حفاظت

با زندگی سالم مانند؛ ورزش منظم، نوشیدن آب و خوردن یک رژیم غذایی متعادل می توان از سیستم عصبی خود محافظت کرد.

حفظ یک برنامه منظم خواب، نیز برای حفظ عملکرد کامل سیستم عصبی ضروری است.

علاوه بر این، تکنیک‌های تمرکز حواس و آرامش، مانند مدیتیشن یا یوگا ، به آرامش عضلات و کاهش استرس بر روی سیستم عصبی کمک می کنند.

 


کلمات کلیدی : عصب سه قلو. TN. نورالژی سه قلو.

نسخه چاپی

نظر خود را ثبت کنید

حامیان مجله